Γράφει ο Γιώργος Πένταρης
Το καλώδιο ηλεκτρικής ισχύος μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας και ΕΕ μετατράπηκε σε καλώδιο ισχύος Ελλάδας – Τουρκίας. Από την περασμένη εβδομάδα είναι σε μόνιμη επικαιρότητα το καλώδιο σύνδεσης και κατά πόσον η Ελλάδα άσκησε τα κυριαρχικά της δικαιώματα ή έκανε προδοτικές υποχωρήσεις απέναντι στις Τουρκικές απαιτήσεις.
Κατ’αρχάς να πούμε ότι την ιδέα της διασύνδεσης την είχε συλλάβει η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου το 2011 επί υπουργίας Γιάννη Μανιάτη και το 2012 παρουσιάστηκε η πρωτοβουλία EuroAsia Interconector με στόχο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Τα πράγματα λόγω κρίσης πάγωσαν και το 2023 επανήλθαμε με τον ΑΔΜΗΕ που ανέλαβε την υλοποίηση του έργου, το οποίο μετονομάστηκε σε Great Sea Interconnector.
Η προσπάθεια υλοποίησης του έργου πέρασε από σαράντα κύματα, όσον αφορά την χρηματοδότηση, την βιωσιμότητα, την υποστήριξη από ΕΕ μέχρι που τον Ιούλιο του 2024 Τουρκικά πολεμικά παρενόχλησαν το Ιταλικό ερευνητικό πλοίο «levoli Relume» που εκτελούσε εργασίες ερευνών βυθού μεταξύ Κάσου και Καρπάθου για λογαριασμό της αναδόχου εταιρείας Nexans για το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης. Με μια απλή παρενόχληση, η χώρα μας απέσυρε το ερευνητικό πλοίο της Nexans και το θέμα επανήλθε μετά δύο χρόνια στην επικαιρότητα.
Τότε που έγινε η παρενόχληση πολλοί αναρωτηθήκαμε γιατί υποχώρησε η Ελλάδα και καταλήξαμε χωρίς δυσκολία στο συμπέρασμα: Ήταν και είναι ζήτημα ισχύος… Για το περιστατικό της Κάσου, αν η Ελλάδα είχε εμπιστοσύνη στον εαυτόν της και ήξερε να παίζει καλά το διπλωματικό παιχνίδι, δεν θα έπρεπε να υποχωρήσει. Τί θα έκανε η Τουρκία; Θα έκανε επίθεση σε Ελληνικά πολεμικά από τη στιγμή που έχουμε όλο το δίκιο με το μέρος μας; Θα έκανε αστραπιαίο πόλεμο και θα χάναμε περισσότερα;
Πιστεύω ότι, δεδομένων των συνθηκών, δεν θα έκανε τίποτα παρά μόνο να φωνάζει γιατί δεν θα την έπαιρνε για κάποια πολεμική ενέργεια. Χρειάζεται όμως να διακινδυνεύσεις γιατί διαφορετικά υποχωρείς όσο σε παίρνουν οι δυνάμεις σου, όπως λέει ο Θουκυδίδης.
Η πόντιση καλωδίου είτε τηλεπικοινωνιών, που έχει γίνει, είτε αγωγού, δεν χρειάζεται καμιά έκδοση άδειας σύμφωνα με την σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας UNCLOS. Η Τουρκία με την παρενόχληση και την δική μας υποχώρηση κατοχύρωσε γεωπολιτικά ένα δικαίωμα που στην ουσία δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Το δικαίωμα για πόντιση καλωδίων το έχουν όλα τα κράτη σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας και μπορεί π.χ. μια Αγγλική επιχείρηση να ποντίσει ένα καλώδιο ανάμεσα σε δύο κράτη που δεν γειτνιάζουν με την Αγγλία, αρκεί το καλώδιο να περνά από ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδες που δεν έχουν ανακηρυχτεί. Όταν η Ελλάδα μιλά για άδειες και για ενημέρωση της Τουρκίας, στην ουσία παίζει το παιχνίδι της γείτονος που θέλει να ενημερώνεται για το τί συμβαίνει στην περιοχή της, έχει – δεν έχει κυριαρχικά δικαιώματα. Είναι σαν αυτό το ανέκδοτο που λέει: «Γυναίκα, το φαΐ το θέλω έτοιμο στις 7, έρθω – δεν έρθω», αλλά δεν έλαβε την ανάλογη απάντηση που αναφέρει το ανέκδοτο. Στην ουσία η υποχώρησή μας είναι απόδειξη της αδυναμίας μας. Και δεν είναι η αδυναμία της στρατιωτικής ισχύος, είναι η αδυναμία της Ελληνικής κοινωνίας.
Η κυβέρνηση, και προς τιμήν της, μέσα στην αδυναμία της, επεξεργάστηκε διπλωματικές λύσεις και βρήκε τη σατανική λύση του αντιπροσώπου. Βρήκε δηλαδή τη Γαλλική εταιρεία Meridian, που πήρε το πλειοψηφικό μετοχικό πακέτο 66% από τον ΑΔΜΗΕ και την Κύπρο, για να ξεκινήσει τις διαδικασίες των υποθαλάσσιων ερευνών και πόντισης. Σκέφτηκε η Ελλάδα ότι αν το θέμα το αναλάβει άλλο κράτος, τότε η Τουρκία δεν θα δημιουργήσει νέα Κάσο και έτσι θα ποντίσει τον αγωγό για πάρτη της κάποιος τρίτος που θα είναι και μέτοχος στο έργο… Προσέξτε σε αυτό το σημείο: Η Τουρκία με τον τσαμπουκά της επεμβαίνει στα Ελληνικά πράγματα κατά παράβαση του Δικαίου της Θάλασσας που δεν έχει υπογράψει και η Ελλάδα, νοιώθοντας την αδυναμία της, εκχωρεί το δικαίωμά της σε μια ανώτερη δύναμη, τη Γαλλία, που αυτή ενημερώνει την Τουρκία. Εκ των πραγμάτων έχουμε χάσει το δικαίωμά μας να κάνουμε κουμάντο στον τόπο μας.
Τον προηγούμενο μήνα και τον τρέχοντα άρχισαν οι διαρροές, μετά τα δημοσιεύματα, αργότερα τα ραδιόφωνα με τους γεωπολιτικούς αναλυτές για την πόντιση του καλωδίου ότι θα το αναλάβει Γαλλική εταιρεία. Ήρθε λοιπόν το πλήρωμα του χρόνου και άρχισε στην Ελλάδα το κυνήγι των μαγισσών. Η κυβέρνηση λέει ότι είχε μεγάλη διπλωματική επιτυχία γιατί δόθηκε άδεια μόνο από Ελλάδα και Κύπρο και η αντιπολίτευση ότι πρόκειται περί Εθνικής μειοδοσίας. Μαθαίνουμε ότι έγινε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία από την Γαλλική εταιρεία ότι θα αρχίσουν έρευνες για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου. Λίγο πριν αρχίσει η έρευνα για την πόντιση του καλωδίου, στις 7 Νοεμβρίου 2026 ο Χακάν Φιντάν είχε πει «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», θυμίζοντάς μου το τραγούδι του Νταλάρα «όλα καλά, όλα ωραία».
Να θυμίσω ότι η ρηματική διακοίνωση είναι μια προφορική ενημέρωση χωρίς υπογραφή, αλλά γίνεται αποκλειστικά μεταξύ διπλωματικών υπηρεσιών. Δεν θα μπορούσε δηλαδή η Meridien να δώσει ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία και έτσι απαιτήθηκε να δοθεί από την Γαλλική διπλωματική αποστολή, λεπτομέρεια που αποσιωπάται από τα κανάλια σε όλες τις σχετικές συζητήσεις. Με την ρηματική διακοίνωση στην ουσία βγήκε από τη μέση η Ελλάδα και πλέον παίζει η Γαλλία. Η Ελλάδα είναι στην ουσία ένας απλός μικρομέτοχος παρατηρητής. Άδειες και τέτοια δεν έχουν νόημα γιατί δεν χρειάζονται άδειες όπως προαναφέραμε.
Η αντιπολίτευση βρήκε την ευκαιρία να αρχίσει μια φθοροποιό επιχειρηματολογία και η κυβέρνηση να προσπαθεί να καλυφθεί λέγοντας τα δικά της. Η ουσία βρίσκεται στο εξής σημείο: Μπορεί η Ελλάδα να αντιπαρατεθεί ενεργά στο πεδίο για υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων; Το 2021 είχαμε «επακούμβηση». Μπορούμε τώρα να έχουν τρακάρισμα; Για να γίνει αυτό χρειάζονται δύο πράγματα: Η δύναμη πυρός (αεροπλάνα, καράβια, πύραυλο κτλ), αλλά και το λαϊκό φρόνημα. Μπορεί η χώρα με την κυβέρνηση Μητσοτάκη να κερδίζει το χαμένο έδαφος των εξοπλισμών και της αναδιάρθρωσης των ΕΔ, αλλά το φρόνημα υπάρχει; Πόσο διατεθειμένη είναι η Ελληνική κοινωνία να υποστεί τις συνέπειες μιας σύγκρουσης που θα στοιχίσει ανθρώπινες ζωές και υλικές απώλειες;
Στην Τουρκία ο εθνικισμός είναι παντού διάχυτος. Οι μαθητές στο σχολείο μαθαίνουν για την «γαλάζια πατρίδα» που περιλαμβάνει και Ελληνικό χώρο και ότι τα νησιά της «θάλασσας των νήσων», που λέει ο Ερντογάν, είναι κατειλημμένα από τους Έλληνες και ότι κάποια στιγμή πρέπει να τα πάρουμε. Οι νέοι αποτελούν το 40% του πληθυσμού, ενώ στην Ελλάδα κυριαρχούν οι γέροι. Ο προϋπολογισμός του κράτους μαζί με την πολεμική του βιομηχανία είναι συντριπτικός συγκριτικά με τα δικά μας μεγέθη.
Στην Ελλάδα αντίθετα, αν κάποιος δηλώσει ότι είναι φιλόπατρης, τότε χαρακτηρίζεται ως φασίστας και εθνικιστής. Από το σχολείο τα μαθήματα Ελληνικής ιστορίας έχουν στην ουσία εξοστρακιστεί όχι μόνο εξ αιτίας του Υπουργείου Παιδείας, αλλά και από την αδιαφορία του καθηγητικού προσωπικού. Όλο και περισσότερο ακούγονται φωνές για κατάργηση των παρελάσεων γιατί όπως λένε δεν προσφέρουν τίποτα και επιβαρύνουν τους μαθητές. Ξεχνάνε ότι οι παρελάσεις ενδυναμώνουν το Εθνικό φρόνημα. Η Ελληνική κοινωνία διάγει την εποχή του Συβαριτισμού (του τρυφηλού βίου) από την μια πλευρά και της απουσίας εμπιστοσύνης στο κράτος, το οποίο υπονομεύεται από το πολιτικό σύστημα από την άλλη. Το τελευταίο είναι και πάγια πολιτική της Τουρκίας απέναντί μας.
Με τέτοια δεδομένα λοιπόν υπάρχει δικαιολογία για την τακτική της κυβέρνησης και στην προκειμένη περίπτωση αυτά που λέει για άδειες κτλ, είναι για να σώσει τα προσχήματα. Από την άλλη πλευρά η αντιπολίτευση παίζει εκ του ασφαλούς γιατί αυτή τη στιγμή η μόνη της ευθύνη είναι να επιχειρηματολογεί κατηγορώντας την κυβέρνηση για μειοδοσία. Αν αναλάβει την κυβέρνηση, να δούμε τί θα κάνει στην πράξη; Μη ξεχνάτε όμως να συγκρίνετε την επίσκεψη Ερντογάν επί Τσίπρα και την αντεπίθεση του Δένδια στον Νταβούτογλου…
